|
ODLOMCI IZ KJIGE
SVETOZARA PILETIĆA SAGA O PODGORICI
O
PODGORICI IZ 1883
Sačuvan je jedan
zanimljiv izvještaj o našem gradu, pisan 20.07.1883
godine.
To je pismo dr Petra Miljanića,tada ljekara u
Podgorici, koje je uputio Opštinskom sudu o
higijenskim uslovima u varoši, u svim
domaćinstvima.Opštinski sud 23.istog mjeseca
obavještava Državni savjet o svom aktu i paftoruje
da je odveć neuredno u gradu',pa se smatra da je
uputstvo dobro došlo.
Predmet je zaveden u Državnom savjetu 02.08.1883
godine pod brojem 749, a u Ministarstvu unutrašnjih
djela registrovan kao broj 1383.
Ovaj zapis posvećen je tom autentičnom
svjedočenju, a dijelom i njegovom tvorcu.
Evo najprije tog izvještaja:
'Pošto se pojavila kolera na istoku',izvjestava
dr.Miljanić ' i ona se nikako ne umanjava no zahvata
oko sebe sve više prostora,to nijesmo sigurni da nam
taj nemio gost neće doći u Evropu.Stoga se
svuda,osobito po većim varošima, udaljuje sve što
zdravlju naudi'.
' Kao liječnik ovog mjesta', kaže dalje
izvjestilac, 'dužan sam obratiti pažnju ove opštine
na mjere koje bi trebalo provesti u djelo u našoj
dosta nečistoj varoši.'
Ovo bi nam trebalo učiniti:
Treba da se pregledaju sve kuće,gdje ljudi
žive,ali i razvaljene i zabačene,gdje niko ne
živi.Da se djubre omete i udalji van varoši na
odredjeno smetilište ili njive.Da se mjesta i štale
gdje stoka i konji žive uredno čiste, i to svaki
dan.Da se prohodi(zahodi - primjedba autora) bolje
gledaju i da se baci u njih neugašeni klak, ili dok
se nabavi jedna jevtina stecija-karbona kiselina ili
hlorni klak ako opština bude htjela da nabavi,time
da čiste smrdljiva mjesta.
Da se čaršija i ulice čiste često puta i to
zorom,da ne bi čaršija bila ispunjena zagadjenim
vazduhom.Da se zabrani prodaja nezrelog voća (za
sada one nezrele šljive i džanje ne puštaju u
pijacu) i da ne razbacivaju kore od dinja i lubenica
oko mjesta prodavanja.Da se više pažnje obrati na
čistoću u kasapnici i na dobrotu mesa koje se
prodaje,da se kože nikako ne suše u dućanima ni po
privatnim kućama,već pri kraju varoši.
Mnogo toga o čemu se govori u ovom tekstu i
danas je interesantno i aktuelno.Danas se to,
istina,drugačije zove - to je prostor u kome živimo-
čovjekova okolina,ali se problemi koji se ovdje
spominju javljaju i danas,iako u drugoj formi.
Riječi koje je tada napisao dr.Petar Milanić,
ljekar kji je u našem gradu bio od 1881-1884 godine
imaju u njemu i danas svoj odjek.Miljanić je inače
bio svestrano obrazovana ličnost,ljekar i
pravnik,teoretičar i praktičar.On je svoju veliku
erudiciju poklanjao našem čovjeku, a njegov rad
predstavlja u pravom smislu riječi početak savremene
medicinske nauke u Crnoj Gori.
Spominjali smo ga kada smo govorili o ljekarima
stare Podgorice,kao prvog medju 45 spomenutih.Na
zalost,kako to neminovno biva,ni to nije bio potpun
broj.Izostala su vazna i znacajna imena ljekara
Jovana Kujacica,Jovana Bulajica,Stojana Stanojevica
a i o svakom od njih posebno bi se moglo govoriti,a
moguce je da je bio i jos neko ko je cuvao zdravlje
gradjana naseg grada
|
