Print
Email Share on Facebook Share on Twitter Share on Twitter

Obrazovanje

Obrazovni sistem Crne Gore čine predškolsko vaspitanje i obrazovanje, osnovno obrazovanje i vaspitanje, srednje opšte obrazovanje (gimnazija), stručno obrazovanje, vaspitanje i obrazovanje lica sa posebnim potrebama, obrazovanje odraslih i visoko obrazovanje. 

Obrazovanje odraslih dio je ukupnog sistema i realizuje se na svim nivoima obrazovanja.  

Oblast obrazovanja je u nadležnosti Ministarstva prosvjete i sporta.

Predškolsko vaspitanje i obrazovanje se realizuje: u jaslicama (djeca uzrasta do tri godine), vrtićima (djeca od tri godine do polaska u školu) i u okviru drugih vidova organizovanja predškolskog vaspitanja i obrazovanja, kao što su školice, igraonice i dr. i nije preduslov za pohađanje osnovne škole. U Podgorici se nalaze dvije Javne predškolske ustanove: „Ljubica Popović“, u okviru koje je 8 vaspitnih jedinica i „Đina Vrbica“, u čijem sastavu je 11 vaspitnih jedinica.

Osnovno obrazovanje i vaspitanje je obavezno za svu djecu uzrasta od 6 do 15 godina života, traje devet godina i besplatno je. U Podgorici se nalazi 20 osnovnih škola, od toga 4 u Gradskoj opštini Golubovci i  4 u Gradskoj opštini Tuzi.

Srednje opšte obrazovanje izvode gimnazije. Ovo obrazovanje nije obavezno. Gimnaziju mogu upisati lica koja su završila osnovno obrazovanje, a imaju manje od 17 godina. Obrazovanje u gimnaziji traje četiri godine. U Podgorici se nalazi dvije gimnazije, jedna u gradu, a druga na teritoriji Gradske opštine Tuzi.

Stručno obrazovanje je najkompleksniji dio obrazovnog sistema. 

Srednje stručno obrazovanje, takođe, nije obavezno, a realizuje se u trajanju od tri ili četiri godine u srednjim stručnim školama. Srednjem stručnom obrazovanju pripadaju i umjetničke škole. U Podgorici postoji  devet stručnih škola, od čega su dvije umjetničke. 

Visoko obrazovanje se stiče na Univerzitetu Crne Gore i drugim javnim i privatnim ustanovama. Plaćanje školarine za određeni broj studenata obezbjeđuje se iz Budžeta Crne Gore, a jedan broj studenta sam snosi troškove školarine. Struktura visokoškolskog obrazovanja utvrđena je u tri nivoa: dodiplomskog ili osnovnog, poslijediplomskog i doktorskog. Univerzitet Crne Gore u svom sastavu ima fakultete, samostalne studijske programe, akademiju i institute. Na fakultetima Univerziteta Crne Gore primjenjuju se principi Bolonjske deklaracije. U Podgorici je smješteno 12 fakulteta, dva samostalna studijska programa i dva instituta. Glavni grad je sjedište i dva privatna univerziteta. Privatni Univerzitet „Mediteran” u svom sastavu ima šest fakulteta, od čega pet u Podgorici i privatni Univerzitet Donja Gorica, takođe, sa pet fakulteta sa sjedištem u Podgorici. U Podgorici se nalazi i Fakultet za državne i evropske studije, u čijem osnivanju je učestvovao i Glavni grad. Neki od fakulteta u okviru svog programa nude „Distance Learning“, odnosno program učenja na daljinu, koji je posebno pogodan za one koji su zaposleni, a žele da studiraju. 

Odrasli se po sopstvenom izboru uključuju u obrazovanje i osposobljavanje radi sticanja odgovarajuće stručne kvalifikacije. Odrasli u Crnoj Gori mogu sticati formalno obrazovanje po programima osnovnog i srednjeg obrazovanja i vaspitanja putem organizovanog procesa obrazovanja – kod organizatora obrazovanja odraslih (škola, specijalizovana ustanova za obrazovanje odraslih), ali i kroz oblike neformalnog i informalnog obrazovanja. Za sticanje osnovnog i nižeg stručnog obrazovanja odrasli ne plaćaju školarinu. Program osnovnog obrazovanja odraslih i elementarnog funkcionalnog opismenjavanja u Podgorice se stiče na Narodnom univerzitetu „Milun Božović”, a i u osnovnim školama i kod organizatora obrazovanja odraslih koji imaju licencu Ministarstva prosvjete i sporta Crne Gore.

Vaspitanje i obrazovanje djece sa posebnim obrazovnim potrebama obezbjeđuje onaj stepen obrazovanja koji odgovara njihovom fizičkom, intelektualnom, emocionalnom i socijalnom razvoju kroz potpuno uključivanje u vaspitne grupe, odnodno odjeljenja sa ostalom djecom - učenicima, uz obezbjeđivanja prilagođenog izvođenja  i pružanja dodatne stručne pomoći, kao i uz obezbjeđivanje dodatnih uslova i pomagala. Vaspitanje i obrazovanje djece sa posebnim obrazovnim potrebama realizuje  se u predškolskim ustanovama, ustanovama osnovnog i srednjeg obrazovanja, i u posebnim ustanovama – resursnim centrima koji su isključivo specijalizovani za obrazovanje djece sa posebnim obrazovnim potrebama. U Podgorici postoje dvije posebne ustanove. 

U skladu sa važećim zakonskim aktima Glavni grad je formirao Komisiju za usmjeravanje djece sa posebnim obrazovnim potrebama. Na ovaj način, kroz rad Komisije, Glavni grad nastoji da doprinese unapređenju sistema obrazovanja djece sa posebnim obrazovnim potrebama, kako bi se obezbijedio jednak pristup obrazovanju djece, bez obzira na individualne razlike i teškoće. 

Osim toga, putem Konkursa za raspodjelu sredstava nevladinim organizacijama, Glavni grad nastoji da podržava jedan broj projekata koji pomažu rješavanju problema djece sa smetnjama u razvoju.

Iako je obrazovanje u nadležnosti Ministarstva prosvjete i sporta, u cilju podsticanja talenata, kreativnosti i znanja generacija mladih ljudi koji će dati novu dimenziju ovom gradu, Glavni grad organizuje manifestaciju Dan najboljih i dodjeljuje prigodne nagrade najboljim učenicima, svršenim osnovcima i srednjoškolcima – dobitnicima diplome Luča, kao i učenicima koji su osvojili neko od tri prva mjesta na državnim takmičenjima. 

Koliko je to moguće, podržavaju se individualni projekti i pruža finansijska jednokratna pomoć studentima i mladim stvaraocima. 

Takođe,  u službama i organima uprave zapošljen je određeni broj izuzetnih mladih stipendista Glavnog grada, koji su se školovali na prestižnim univezitetima u zemlji i inostranstvu.